Asirionu 'ikë 'apun Samaria ëma 'ibuokin bia ñuikë bana
18
9 Ezequías ax ka mapai achúshi 'imainun rabë́ bari 'apu 'iakëxa, Oseas kakë Elánën bakë bëchikë ax ka Israel unikaman 'apu 'iakëxa, anuan rabë́ 'imainun rabë́ribi baritia 'irukë anun ka Asirianu 'ikë 'apu Salmanasar kakë ax aín suntárukamabë Samaria ëmanu bëbakëxa, bëbakin ka atun ëma bëararaxun atu 'ibúakëxa, 10 usokin 'atankëxun ka rabë́ 'imainun achúshi baritia 'ikëbëtan Asirio suntárukaman Israel unikama ñatankëxa. Anu ka mapai achúshi 'imainun achúshi baritia Ezequías ax Judá menu 'apu 'iakëxa, 'imainun ka Oseas axribi mapai achúshi 'imainun rabë́ 'imainun rabë́ baritiaribi Israel menu 'apu 'iakëxa, Asirio unikaman Samaria 'ibuakë 'ain. 11 Usakin 'axun ka 'apu Salmanasar an israel unikama Asirianu buánxun Habor, menua 'ikë Gozán kakë baka kuëbía 'ikë Halah kakë ëma anu raíri xuanan, aín patsankamaribi medos kakë ñakáitsi unikama bukukë atun ëmanu xuakëxa. 12 Ënë ñukama ka Israel unikama inúakëxa atúnbi ka Diosan bana kikësoi 'isamatankankëxa, usai 'ikin ka a tanti bana 'atima okankëxa aín uni Moisés usakin atu 'unánminun kixun Diosan ká banakama abi kuaisama tankë kupín.
Senaquerib kakë 'apu Judá menu atsían ñuikë bana
(2 Cr 32.1-19; Is 36.1-22)
13 Anuan Ezequías catorce baritia 'apu 'ikë anun ka Senaquerib Asiriakaman 'apun aín suntárukamabëtan, Judá menu 'ikë ëmakama upíokin aín kënë 'akë ëmakama a anu atsínkin bikankëxa. 14 Usa 'ain ka Ezequías Judá menu 'ikë 'apun an ësokin Asirianu 'ikë 'apu Laquis kakë ëmanua 'ikë a kamiakëxa: “'Ën kana 'aisama okin ñu 'an. Usa 'ain kamina 'ën menuax uiti kaina 'ë ñukáti atibi mi kupíonun anuax chikiti 'ain.” Ësakin kamikëxun ka Asirianu 'ikë 'apun Ezequías Judánu 'ikë 'apu ati 'itsa kupíonun kamiakëxa, nueve mil novecientos kilo manë uxua 'imainun novecientos noventa kilo kuri aribia 'inánun kixun kamiakëxa. 15 Ësokin kamikëxun ka Ezequíasnën anuxun Dios rabiti xubunu 'ikë kuríki kamabi bianan 'apun xubunua 'ikë ñukama bixun buámiakëxa. 16 A nëtënbi ka Ezequíasnën anuxun Dios rabiti xubu xëkuë kamanua ami aín xëkuë 'ati i nitsínkë ami takáshkakin 'amia kuri akamabi bixun Asirianu 'ikë 'apu Senaquerib a buámiakëxa.
17 Usokin 'akëxunbi ka Asirianu 'ikë 'apu Senaqueribnën, an 'apu Ezequías rabë́ 'imainun achúshi aín suntárunën kushikama abëa nuibanairakë akama këñun suntáru 'akánanti 'unáirabu akama Laquisnua Jerusalén 'atanun kixun xuakëxa. Xukëx kuanx ka Jerusalénnu bëbax anun uni nikë bai rapasua 'ikë baka anuxun chupa chukakëx uxuira 'ikë kakin anëkë anu bëbakankëxa. 18 Anu bukuxun ka anuxun 'apu anuisa kuanun kixun kamiakëxa, 'aínbi ka ax kuankinma 'apun Eliaquim Hilquías aín bakë bëchikë an 'apun xubunuxun ñu bërúankë, a 'imainun Sebná an kirika kuënëokë a 'imainun an kirika 'apu kikëbëtan kuënëokë Joah Asafnën bakë bëchikë akama atuinsa isi kuantanun kixun xuakëxa.
19 Xukëx kuanx anu bëbaia ka Asirio suntárunën kushi achúshitan atu kakëxa:
—Ësokin kamina Ezequías kati 'ain, 'apu kushiira, Asirianu 'ikë ax ka ësai kiaxa: ¿Añumira katamëxun kaina 'ëx kana uisaibi 'ima kixun sinanin? 20 ¿Min kaina upiti banakë ax isa 'akánanti 'unairakë usaribi 'ikë kixun sinanin? ¿Uimi kaina 'ën kakëxunbi 'aisama tankë 'aish katamëti 'ain? 21 'Ën kana 'unanin Egiptonu 'ikë unikamami kamina mitsux katamëisa tanin. 'Aínbi ka usama 'ikën atux ka uníxa tutishan xo tsënkakin bitsibi ami mënaxkikë usaribi 'ikën. Usa ka 'apu faraón Egipto menu 'ikë ax ami uni katamëisama 'ikën. 22 Mitsun kamina 'ë kati 'ain: nukaman kananuna Nukën 'Ibu Dios ishi rabin kixun, ¿uisa kupí kara Ezequíasnën anuxun mi bërámabi mitsun Dios rabiakama a rurupatankëxun, Judánu 'ikë unikama 'imainun Jerusalénnu 'ikë unikama atun Jerusalén nuxuinshia rabinun kixun kain? 23 Usa 'ain kamina 'ën 'apu Asirianu 'ikë abëtan usakinmi ñu 'ati sinánti 'ain: 'ën kana mi dos mil caballo 'inánti 'ain, minmi an nikinti uni mërakë 'ain. 24 Mix kamina an ñuumara 'ikëbi abámikin asirionu 'ikë suntárunën kushikama abámikin 'aisama 'ain, Egiptonu 'ikë unikama amimi mitsux katamëkë anuax 'akánanti akama 'inánan caballokama 'inánkëxunbi. 25 Nux kananuna ënë ëma 'ai uan, usa 'ain kamina mitsun Diosan ka atu 'akinia kixun sinántima 'ain. ¡An ka nukaman masókin atu 'anun xuaxa kixun kamina Ezequías kati 'ain!
26 Usakian kakëxun ka Eliaquim, Sebná 'imainun Joah akaman asirionu 'ikë suntárunën kushikama kakëxa:
—Nu kamina arameo banan kati 'ain, nun kananuna atun bana kuati usa 'ain. Nu kamina hebreo banan katima 'ain, axa anun ëma kënëara tanain 'ikë unikaman ka kamaxunbi kuatia. 27 Ësai kiabi ka Asirionu ikë suntárunën kushi achúshinën kakëxa mitsun 'apu ësokin kanun ka Asirianu 'ikë nun 'apun nu xuaxa; axa anun ëma kënëara anu 'ikë unikama anribi ka mitsun 'akësaribi okin atun puibi pianan atun insúnbi xëanuxun 'aia.
28 Ësokin katankëx ka suntárunën kushi niruax hebreo banan munuma kuënkëni kiakëxa:
—Kamina kuakanti, 'ain ësai ka kushiira 'apu Asirianu 'ikë Senaquerib ax kiaxa: 29 Ezequíasnën mitsu paránun kamina 'amitima 'ain; an ka 'ën suntárukamabëtan 'aia mitsu 'akinkasmati 'ikën' 30 A mi katamëtia ka Diosan nu 'akinti 'ikë kixun Ezequíasnën mitsu kati 'ikën: Asérabi ka Diosan nukama ëñëmikin 'akinti 'ikë kixun kakian; ënë ëma ka Diosan Asirianu 'ikë 'apun aín suntárukamabëtan 'atima 'ikë kixun, 31 kakëxunbi kamina aín bana kuakantima 'ain. Asirianu 'ikë 'apun ka ësokin mitsu kanun 'ë xuaxa abë nuibanani mëníonantankëx atubë 'ikin ismina, aín uvas 'apákë 'anan higuera akama pianan atun xëatia me naëxun 'amikë 'umpax aribi xëakanti 'ai ka kiaxa. 32 Usai 'ia kana achúshi me upíira mitsun mesaribi anua trigo pán 'ati a 'imainua uvas aín baka xëati, 'ianan anua olivos bimi aín xëni biti 'imainun, buna rëpa 'aisamaira 'ikë 'ën nëtë anu mitsu uanti 'ain. Usa 'ain kamina anuax bamaima mitsux upitax tsókanti 'ain. Usa 'ain kamina Ezequíasnën mitsu paránkin Diosan ka nu 'akinti 'ikë kixun kakëxunbi aín bana kuakantima 'ain. 33 ¿Bëtsi ëmanuxun unin rabikankë dioskama an kara Asirianu 'ikë 'apun aín suntáru 'amia mitsu 'akinti 'ik? 34 ¿Uinu kara Hamat ëmanua tsóa unikaman dios a 'imainun Arpad ëmanua 'ikë unikaman dios 'ik? ¿Uinu kara Sefarvaim, ëmanu 'imainun, Henánu 'ianan Ivá kakë ëmanu 'ikë dios axribi 'ik? ¿A dioskaman kara Asirianu 'ikë suntárukaman 'aia Samarianu tsókë unikama 'akinti 'ik? 35 ¿Uinu 'ikë mekamanu 'ikë diosan kara 'apu Senaqueribnën aín suntárukamabëtan 'aia 'akinti 'ik? Mitsun kamina sinántima 'ain Diosan ka Jerusalén ëmanu tsotia mitsu 'akinti 'ikë kixun.
36 Ësokian kakëx ka anun ëma kënëarakënua 'ikë unikamax uisa bana banakama 'ikën, 'apu Ezequíasnën banaiabi atu uisakinbi kaxuma 'anun kixun kakë 'aish. 37 Usa 'ain ka Eliaquim an 'apun xubunuxun ñu bërúankë a 'imainun Sebná an kirika kuënëokë a 'ianan, an 'apu kikëbëtan kirika kuënëokë Joah akaman 'atimokin sinani nishkin, atun chupa tukabiani 'apu Ezequías isanan usakian Asirionuax ukë suntárunën kushikaman kakë akama ñuixuni kuankëxa.