'Apu Nabucodonosornën namá ñuikë bana
2
Anúan ax 'apu 'ikë rabë́ baritia 'irukë anun ka Nabucodonosornën 'itsokin namákëxa, namákin iskëkama a 'itsaira sinani ka 'uxtisama tankëxa. 2 Usai 'ikin ka ñu tankë, 'imainun uisai kara ñu 'ia kixun an tankë, a 'ianan ñubë́ unikama 'imainun ñu 'unánkë unikama uisokin namákë kara ñuixuni unun an kati uni xuakëxa. Usakin kamikëx ka a unikama 'apunu uankëxa, 3 ukë ka akama 'apun kakëxa:—'Ën kana achúshiokin namán, usa 'ain kana uisakin namákë kara ax 'ikë 'unántisa tani 'itsaira anun masánuitutin. 4 Kixun kakëxun ka an ñu 'unánkë uni achúshinën anúan banakë arameo bana anunbi banakin 'apu kakëxa:
—¡Mix 'apu 'aish kamina xënibuti tsóti 'ain! Mix 'apu 'ixun kamina an mi ñu mëëxunti nukama min namákë a ñuixunti 'ain, nun kananuna uisakin namákë kara ax 'ikë a mi ñuixunti 'ain.
5 Kixun kakëxun ka 'apun 'ën kana ësokin namá kixun atu ñuixuankëxa:
—Mitsunmi 'ën namákë apain 'unántankëxun uisakin namákë kara ax 'ikë kixun 'ë ñuixunkëxuma kana, an mitsun xubukama ëchíkin chankakëx aín ikama bukukiankë 'itánun 'ati uni xuti 'ain.
6 Usa 'ain kana mitsunmi 'ën namákë uisakin namákë kara ax 'ikë kixun a pain ñuixunti kuëënin, usokëxun kana 'ën mitsu 'inaínshianan, 'itsaira ñu chabu 'inánti 'ain. Usa 'ain kamina, 'ën namákë a ñuixunkin uisakin namákë kara ax 'ikë kixun 'ë kati 'ain.
7 Ësakian kakëxun ka an ñu 'unánkë unikaman amiribishi 'apu katëkëankëxa:
—Nukama kamina mix 'apu 'ixun min namákë ñuixunti 'ain, nun kananuna uisakin namákë kara ax 'ikë kixun mi kati 'ain.
8 —'Ën kana upíokin 'unanin kixun —ka 'apun kakëxa —mitsun kamina uisokin mitsu 'anux karana kia a bana kuan, usa 'ixun kamina uisokin karamina 'ë basioti 'ai kixun barikanin. 9 Usa 'ain kamina 'ën namákë uisai kara kia a 'ë ñuixunima, mitsux 'ëx kikësabi oi tëmërati 'ain, usakin 'ë paránuxun sinanx kanankë kupí kamina usai tëmëramikë 'ikanti 'ain, usa 'ain kana 'ën usakin sinánkë usabi okin mitsu 'ati 'ain. 'Ë kamina 'ën namákë a uisakin namákë kara ax 'ikë kixun 'unánun 'ë ñuixunkanti 'ain.
10 Kixun kakëxun ka an ñu 'unánkë unikaman kakëxa —uinu 'ikë menubi ka an 'unántisa tankë ñu 'apu 'ikë mi ñuixunti uni 'aíma 'ikë —kixun ka an ñu 'unánkë unikaman kakëxa—. Uinsaranbi ka uinu 'ikë 'apunbi ax chaiira 'ianan kushiira 'ixunbi, min namákë ñu 'ësaribi an ñunshinan 'amikëxun ñu 'akë 'imainun an ñu tankë 'imainun an ñu 'unairakë unikama ñuixunu kixun ñukákëma 'ikën. 11 Usa 'ain ka min 'apu 'ixun nu ñukákë ënëx tëira 'ikën, usa 'ain ka uínbi min namákë a ñuikin uisakin kaina namá kixun mi katima 'ikën, anu sapi ka dioskama achúshi 'iti 'ikën; ¡'aínbi ka anu uni 'ikë anu 'ima!
12 Ësokin kakëxun kuati xuamati nishi ka 'apu, Babilonianu 'ikë an ñu 'unánkë unikama ka 'ati 'ikë kiax kiakëxa. 13 Kixun unikaman kuanun chaniokëbëtan ka aín suntárunën kushikaman Daniel 'imainun abëa 'ikë akamaribi 'amiti bariakëxa.
Daniel kakë unin aín namákë ñuixunkin 'apu ka bana
14 Usa 'ain ka suntárunën kushi ax Arioc kakë 'iakëxa, ax ka an ñu 'unánkë unikama 'ati 'apun kakë 'iakëxa, usa 'ain ka abë Daniel an sinánñuira 'ixun abë upiti banakin kakëxa. 15 Kakin ka ñukákëxa:
—¿Uisa kupí kara 'apun bënë́kinshi an ñu 'unánkë unikama 'amiti bana nanx?
Kakëxun ka Ariocnën Daniel uisa kupín kara usakin 'axa kixun ñuixuankëxa. 16 Usa 'ain ka Daniel abë banai kuankëxa, kuanxun ka uisakin namákë kara ax 'ikë kixun an ñuixunun kara ëorapaín kaintima 'ikë kixun 'apu kakëxa.
17 Usakin kabiani aín xubunu kuanxun ka usaía ñu 'ikëkama abëa 'ikë uni Ananías, Misael 'imainun Azarías, akama ñuixuankëxa, 18 ñuixuntankëxun ka Dios naínu 'ikë a kamina uisakin kara 'apun namáxa a ñuixunua nu 'akinun ñukati 'ai kixun kakëxa, usakin ñukákëxuan nu 'akinia ka an ñu 'unánkë unikama Babilonianu 'ikë akama këñun nuribi 'atima 'ikën.
19 A 'imë́bi ka 'unátisama ñu a Daniel Diosan uisokin namákë 'ianan uisai 'iti kara ax 'ikë kixun kakëxa, usakia kakëxun ka Danielnën Dios naínu 'ikë a 'upiokin sinánxunkin, 20 ësai banakin kakëxa:
'Ën 'Ibu Dios minan ka ñu 'unáirakë 'iti ax 'ianan kushiira 'iti ax 'ikën, usa 'ain ka Diosan anë ax xënibua 'aínbi këñutima 'ikën.
21 An ka nëtëkama bëtsionan, usai 'iti ñukama aribi usai 'itiokin nania,
usaribiokin ka 'apukamaribi 'apu 'imiananbi 'apu 'imima,
'ianan sinánñu unikama a sinánñuira 'inun 'imianan,
uisakin ka ñu 'ati 'ikë kixun 'unánun uni 'imikë a 'ain.
22 Min kamina unían ain sinan 'ukëmëu unántisama okin sinánkë abi 'unánan;
bëánkibukënu 'ikë ñu abi 'unánan,
kamina mix an ñu pëkakë tirí usaribi 'ain.
23 'Ën chaitiokëkaman rabia Dios mi kana,
'ën asabika kakin rabin,
min kamina sinánñuira 'imianan kushi 'inun ë 'imia;
usa 'ixun kamina bërí nun mi ñukákëkama nu 'unánmian:
usa 'ixun kamina a sinania 'apu masá nuitukë akama 'unánun nu 'unánmian.
24 Usai Diosbë banakiani ka Daniel Arioc kakë uni 'apuan sinánñuira unikama Babilonia menu 'aminun kakë abë banai kuanxun ësokin kakëxa:
—Sinánñuira unikama a kamina 'amitima 'ain, 'ë kamina uinu kara 'apu 'ia anu buánti 'ain, 'ën kana an namákëkama a uisakin namákë kara ax 'ikë kixun ñuixunti 'ain.
25 Ësokian kakëxunshi ka Ariocnën Daniel uinu kara 'apu Nabucodonosor 'ia anu buánkëxa, buánxun ka 'apu kakëxa:
—Ënu kana judíos uni aín menua ñatanbëtsinkin bëkë achúshi, an ka uisakin namákë kara min namákë ax 'ikë kixun mi ñuixunti 'ikën. 26 Kixuan kakëxun ka 'apun Daniel 'ikëbi, Beltsasar kakinribi anëkë a kakëxa:
—¿Min kaina 'ën namákë ñuixunkin uisokin namákë kara ax 'ikë kixun 'ë katima 'ain?
27 Ësakian kakëxun ka Danielnën kakëxa:
—Uinubi ka sinánñuira 'imainun an ñu tankë, 'ianan ñunshinan 'amikëxun ñu 'akë 'imainun uisa kara ñu 'inuxun 'aia kixun 'unánkë uni min 'unántisama ñubi an mi ñuixunti 'aíma 'ikën. 28 Usa 'aínbi ka naínu achúshi Dios an 'unántisama 'ikëbi ñu 'unánkëira anu 'ikën, an ka mi 'apu 'ikë uisai karamina 'inuxun 'ain mi 'unánmiaxa. Usa 'ain kana 'ën 'apu 'ixunmi 'uxun namákë akama mi ñuixunti 'ain: 29 Mix 'apu 'aish anu 'uxkë anu rakaxunmi sinánkë ax ka uisai kara ñu 'iti 'ikë a 'iaxa, usa 'ain ka an 'unántisama ñu 'unánkë an mi 'unánmiaxa. 30 Usaribi okin ka 'unántisama 'ikëbi 'ëribi a ñu 'unánmiaxa, 'aínbi ka 'ëx an bana sinánkë bëtsi unikamasaira 'ikëmabi, uisakin namákë kara min namákë ax 'ikë mix 'apu 'ikë, 'ën mi ñuixunun 'ë 'unánmiaxa, usa 'ain kamina mix 'apu 'ixun min sinánkëkama uisai kikë kara ax 'ikë kixun 'unánti 'ain.
31 Mix 'apu 'ixun kamina namákin anumi 'ikë anuax achúshi ñu chaiira 'aish ichukë rakuëmianankë niruia isan. 32 A ñux ka ain maxká bëtsi ñukëñun mëskukin 'akëma kurishi 'akë 'iaxa; aín shikan 'imainun aín pëñan rabë́ ax ka manë uxuashi 'akë 'iaxa; 'imainun ka aín pukubë ain kisi rabë́ manë panshian 'akë 'iaxa; 33 'imainun ka aín ipuku rabë́ axribi manë 'akë 'imainun ka aín taë rëbu rabë́ axribi bëtsi manë 'akë 'ianan bëtsiribi me tëi 'akë 'iaxa. 34 Mix 'apu 'ixun namákin iskëx ka ain bashinuax uínbi tarankëmaxi ukin achúshi maxá chaiira an anua unisa okin 'akë ñu nikë a ami taramëkuatsini ukin ain taëmixun nipakin chakakëx ka tukibuaxa. 35 Usakian 'akëx ka bënëtishi, manë tunan, me tëi, manë panshian, manë uxua a 'imainun kuri akamaxi baritiañu me kupúkë iskësaribiti 'iaxa, 'ianan ka baritiañu barionkin tákaia trigonën chua aín bëru a bërutamainun suñun aín chua chamarabi bërutanuma buánkë usaribiti 'iaxa. 'Aínbi ka an ñu nitsínkë chakakë maxá chaiira ax aín bashi chaiira 'inun unikin mekama tsitsiruaxa. 36 Ësakin kamina namán. Usa 'ain kana bërí 'apu 'ixunmi namákë ax kara uisakin namákë 'ikë mi ñuixunti 'ain. 37 Mix kamina chaiira 'aish bëtsi 'apukama samaira 'ain, usa 'ikë ka Nukën 'Ibu Dios naínu 'ikë an ka mixmi kamabi unikaman 'apu 'ianan mix kushiira 'ixunmi, min unikama 'akinun mi 'imiaxa 38 'imianan ka minmi kamabi menu tsókë unikamaribi isanan, ñuinakama 'imainun pëchiu ñuinakamaribi isti mi 'imiaxa; usa 'ain ka an mix 'apu 'ikë kamabi kushi mi 'inánxa, usa 'ain kamina mix aín maxká kuri 'akëmi iskë usa 'ain. 39 Usa 'ain ka mix painmi 'apu 'ikë 'ain, an min 'akësama okin ñu 'ati axribi 'apu 'iti 'ikën, 'imainun ka bëtsi 'apuribi manë panshian 'akëmi iskë ax 'ixun 'ën unikama aín kuëënkësokin 'ati 'ikën. 40 Usakin an pain 'an ka bëtsi 'apuribi manë tunanën kushisa 'ixun, anribi manë tunanën 'akësa 'inun aín suntárukamabëtan bëtsi 'apukaman 'akin masókin 'ati 'ikën. 41 'Imainun ka mix 'apu 'ixunmi aín taë rëbu raíri iskë ax me tëi 'akë 'iaxa 'imainun ka raírinëxribi manë tunan 'akë mix 'apu 'ixunmi iskë ax 'iaxa; ax ka ësa 'iti 'ikën 'apukamax ka bëtsibë ënanankë 'iti 'ikën, usa 'aish ka an kushioti manëkëñun mëskukësa 'ikë kamina namákin isan, ax ka manë an kushiotikëñun me tëi mëskukëmi iskë 'ikën. 42 'Imainun ka aín taë rëbukama raíri manë tunan 'akë 'ianan, raírinëxribi me tëi 'akë 'iaxa, ax ka ësa 'iti 'ikën 'apu ax ka kushiira 'aíshbi amiribishi ñusmatëkënti 'ikën. 43 Minmi 'apu 'ixun manë tunankëñun me tëi mëskukë namákin iskë, usaribikin ka upiti bëtsibë tsóti sinánxun bëtsi menu 'ikë xanu biti 'ikën 'aínbi ka; achúshishi 'inun atux bëtsibë timë́tima 'ikën, usaribiti ka manë tunan ax me tëibë mëskutima.
44 Usa 'ain ka ënë 'apukaman, tsókëpan aín unikama 'apu 'ixun 'akinkëbëtan Dios naínu 'ikë an achúshi me anu 'apu 'ikë uinsaranbia bëtsi menu 'ikë 'apukaman masókin atun sinánkësa okin 'anun 'imitima 'ikën, usa 'ixun ka ainra kamabi këñukin bëtsi menu 'ikë 'apukama 'atankëx axira uínsarabi këñútimoi 'apu 'iti 'ikën. 45 Usa ka minmi namákin aín bashinuaxa uínbi tarankëmaxi ukian me putusa 'itánun manë tunan, 'ianan manë uxua, manë panshian, me tëi, 'imainun kuri, akama chakabëtsini aín bashinuax 'ia iskë ax 'ikën. Dios chaiira 'aish kushiira an ka usaía 'iti ñukama mi ismiaxa. Usa 'ain ka minmi namákë ax asérabi 'imainun 'ën mi ñuixunkë axribi asérabi 'ikën.
46 Usakin kakëx ka 'apu Nabucodonosor Daniel bëtánain, rantinpuruni tëtúbuti memi bëtiki 'iakëxa, usai 'itankëxun ka ñu bëtankëxun xaronan sanuira ñuribi bëtankëxun xaroxunun 'amiakëxa. 47 Usokin 'amitankëxun ka Daniel kakëxa:
—Asérabi ka mitsun Dios ax chaiira 'aish bëtsi dios kamasamaira 'ikën; ax ka 'apukaman 'Ibuira 'imainun, an 'unántisama ñukama abi 'unania, usa 'ain kamina 'unántisama ënë ñu uisai 'iti kara ax 'ikë kixun min 'unanin.
48 Usa 'ain ka 'apun Daniel axira 'apu 'inun 'imikin 'itsaira ñu kupíkëkama 'inaínshianan; Babilonia ëmanu 'apu 'inun anëakëxa, anëanan ka a menu 'ikë ëmakanu ikë an ñu 'unánkë unikaman kushi 'imiakëxa. 49 Usakin 'imikëxun ka Danielnën abëa 'ikë unikama ñuikin kakëxa, kakëxun ka 'apun Sadrac, Mesac, 'imainun Abed-negó akama Babilonianu 'ikë ëma cha anu 'ikë ñukama an bërúanti anëakëxa. Usakin 'amainun ka Danielnëx anua 'apu 'ikë aín xubu anubi tikiakëxa.