LUCAS
Luca vara bivaniꞌaki ida Jesus monina jahaki
Lucas kavarani kamaꞌdani hida
1
Kodivaꞌahi Teófilo.
Ijaꞌari vaipohikia vanofiꞌiki ida jirihi-ra vanamonahavini.
Vakadipapira jirini athini hiki ida Jesus vanokiva abono haria vanavaꞌisohivini hiꞌiki.
2 Vaꞌoaniaroa vanokiꞌiki ida Jesus kabadani,
vakamithaꞌiki ida kidivarani,
oniani ida haria vanavaꞌisohivini hija Jesus monina.
3 Hovani jaboni,
kodivaꞌahi Teófilo,
onamonahavini onofiki ida Jesus monina kapapirani athini.
Vaꞌora onakoꞌdiꞌimidiaki adani Jesus vanokiva abono hora vanavaꞌisohijahakira kaimoni kidibadani kamaꞌdani,
oadani hikia.
4 Oogahahavivini naothinia onamonahaꞌiki ida papira jirini,
iogaja kaimoni ida Jesus varani hina kaꞌoa hini,
hoariha ira kaꞌojomoꞌivini hiꞌiki.
Deus ibavi kaijaꞌarinia binavaꞌisohijoraki ada Zacarias vaisana
5 Hari.
Iroji vaꞌora vakaꞌdaꞌdivini kari adani Judéia kaaraboni kaijaꞌarini,
hojaki ada Deus kabadani abono Zacarias oniki.
Sasidotxi oniki ada Deus kabadani abono.
Zacarias kaijaꞌari vakadiabiꞌi okhananavaki ada Abias oniki.
Sasidotxi hahavi adani Abias kohana kaijaꞌari vavijavaronisiagaki.
Zacarias kagamo Isabel oniki.
Kidiabiꞌi okhananavaki kaijaꞌari vavijavaronisiagaki adani jaboni sasidotxi vihiki.
6 Zacarias kidigamo khama bada vaniꞌabakhiaki ida badani asohiki Deua bivajahaki,
vanaababakhiaki ida Deus kahonari jiriki afohahavi.
7 Ni-vaisaki adani Zacarias,
kidigamo khama.
Isabel ni-bikaabokaki ida isani.
Naꞌarihavi vihiꞌbamakhamaꞌaha,
kidimakhira khama.
8-9 Sasidotxi vakadibadani hiki ida misai mitxaki fori hiki incenso oniki avanahaꞌdivini,
Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani bodinia.
Sasidotxi hoarana kaꞌoa okhajakosiki,
bianahaꞌdija kaimoni ida incenso.
Hari.
Zacarias maina-ra vanagathogathoꞌaha,
incenso-ra anahaꞌdira kaimoni.
Oniaroa,
Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani kania okhaꞌaha ada Zacarias,
okhajakosiꞌaha.
10 Incenso-ra anahaꞌdivini oadani ijaꞌari vaipohiki baniniaja vahojaki,
Deu-ra vara vaniꞌavini.
11 Zacarias kania nokiaꞌaha ada Deus ibavi kaijaꞌarini.
Incenso haꞌdiki ibavini altar oniki aniaja.
12 Zacaria binokiha,
rapataꞌaha,
ni-biogaki ida bada biniꞌaki kaimoni.
13 Deus ibavi kaijaꞌarinia biniꞌaha:
—Zacarias,
hariꞌa rapata!
Deua bikamithaꞌiki ida avakadikanikhari kidiania.
Isaki bana ida kadagamo.
ꞌBanaha ada avakadisai,
vanaoni bana João.
14 Isai ꞌbanaꞌina ira khai niꞌaki bana i.
Vavaꞌi khaiinikarahoki bana adani ijaꞌari vaipohiki jaboni.
15 Deua binagathogathoki ada isai,
karahoꞌina ijaꞌari vaipohikia avigaki ada bana.
Hariꞌa bana biꞌaviva ida vinho,
kavi hiki.
Isai tanana kari vani hojara bana ada Maꞌonahai Jahaki kidiania,
vaꞌi nahonariahihini hiki kaimoni kidimahi oadakia.
16 Vaꞌora navaꞌisohibakhiaki bana adani Israel kaijaꞌari vanofija kaimoni ida Deus athi-ra vanaabavini.
VakadiDeus ada.
17 Deus athi vikhava abono bana ada kadaisai.
Deus athi namoniva abono Elias kohana fori hiki bana ada.
Elias kohana bada biniꞌaki ida Deus kabadani danoki,
onivani fori hija bana ida kidibadani danoki jaboni.
Ijaꞌari-ra vaꞌora kaabanibakhiaki bana ada,
oniani ida bana isai vaabono avakakariakakhamavini hija vakadiamia,
vakadiabiꞌi vihiki khama.
Deus athi-ra vanaabarikia vakamithaki bana ida kadaisai kakaabanahi,
hojai asohikia vakahojaiꞌianara kaimoni.
Kadaisai athi-ra vakamithaki bana adani Israel kaijaꞌari,
oniani ida kaꞌdaꞌdi Cristo khana-ra vanokhavini hija.
18 Oniaroa,
Zacaria binanaꞌdohiꞌaha ada Deus ibavi kaijaꞌarini:
—Nihaniki vania iathini-ra okajariꞌdariki ho?
Naꞌarihavi arihiꞌoamanija kodigamo khama.
19 Deus ibavi kaijaꞌarinia vara biniꞌaꞌianaha:
—Hovani Deus kahonai abono ho,
Gabriel ooniki ho.
Deus hora karonavini hiki varani jahakia ira onavaꞌisohihaja kaimoni.
20 Kodivarani-ra ikajariꞌdavini kabaꞌi,
Deua binofivini kamahini namithaki bana ida oniꞌaki.
Oathi-ra ikajariꞌdavini mani ida iabanini-ra nakhanahaja.
Kadaisai banini hirina oadani,
ni-ivaravarani-ra ikaabokajanaki bana — niha ada Deus ibavi kaijaꞌarini.
21 Vara nina oadani,
baniniaja vahojaha adani ijaꞌari vaipohiki Zacarias khaonanina-ra vanokhavini.
Vakavaꞌibodivaranihi ida agathanina hiki Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani bodinia.
22 Khaonaniꞌaha,
ni-vara nina-ra kaabokajanaki ada Zacarias.
Oniaroa,
ijaꞌaria avigaki ida vadami fori hiki-ra nokiꞌavini Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani bodinia.
Vara nina-ra kaabokaravini kabaꞌi,
vaꞌora navaꞌisohiꞌaha adani ijaꞌari saꞌa namithaki kaimonia.
23 Hari hiꞌihi ida Zacarias kabadani Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani bodinia,
gorana ajoiꞌaha.
24 Hari.
Mahi ipohiriki vani kajahavidoꞌihi ida Isabel.
Gora bodinia hojahahaꞌoadahahi 5 masiko ipohina.
Abononi niꞌahi:
25 —Badara ipohiki oisana-ra onofivini kabaꞌi,
ni-oisaki.
Deus vani hora kajoamoraja,
oniani ida hora naisaꞌia,
ni-ijaꞌari hora vakaihiponirijanaki.
Deus ibavi kaijaꞌarinia binavaꞌisohijoraki ida Maria isani
26 Hari.
Oniaroa,
6 masiko ipohina vani kajahavidoꞌihi ida Isabel.
Oniaro kari Deua bikaronaꞌiki ada ibavi kaijaꞌarini Gabriel oniki Nazaré sidajia okhana.
Galiléia kaarabonia hojaki ida Nazaré sidaji.
27 Deus ibavi kaijaꞌarinia bivikhaki ida Deus athi Maria kaimoni.
Imaꞌinavi ida Maria,
ni-makhaniꞌiaki kaho.
Kidimakhira kaimoni ada José.
José kaꞌarahoda okhananavaki ada arabo kakaꞌdaꞌdini kohana Davi oniki.
28 Hari.
Maria kania kaikahiꞌaha ada Deus ibavi kaijaꞌarini Gabriel oniki,
biniꞌahi:
—Maria,
khai iniꞌa hida kodivarani Deus ira kajoamorakarahoꞌiki i.
Hojaki ada kadakaꞌdaꞌdi Deus kadania.
29 Oniaroa,
Maria bikamithahi ida Deus ibavi kaijaꞌarini athi,
ni-biogaki ida niha ninini.
Bikavaꞌibodivaraniꞌihi ida Gabriel kavarani nahina hini.
30 Hari.
Vara niꞌianaha ada Deus ibavi kaijaꞌarini:
—Maria,
hariꞌa ivaꞌini soko iniva!
Deua khai biniꞌaki ida ihojani.
31 Iisaki bana i.
Makhira isani bana ada kadaisai,
inaonivini bana ada kadaisai Jesus.
32 Kaꞌdaꞌdi jahaki danoki kaimoni bana ada.
Deus danoki nama hojaki kaisai ada bana.
Ijaꞌaria vaniꞌavini Deus kaisai hina.
Deua binagathogathoki ada ovari kaꞌdaꞌdi hira kaimoni.
Kidijaꞌari okhananavaki Davi oniki kaꞌdaꞌdi hina vani fori hira bana ada.
33 Jacó kohana kaijaꞌari vanamitharonisiagaki vakadikaꞌdaꞌdi kaimoni ada afohaꞌoadaha.
Ni-ihimirihi ida ijaꞌari-ra vakaꞌdaꞌdivini.
34 Hari.
Maria biniꞌaha ada Deus ibavi kaijaꞌarini:
—Ni-nihanikia namitharihi ida hora iniꞌavini hiki.
Imaꞌinavi oamani ho.
Ni-okamakhiraki kaho.
35 Deus ibavi kaijaꞌarinia bigathaniꞌihi hida Maria athini:
—Maꞌonahai Jahaki danoki khaki bana kadania.
Deus nama hojaki danona ira aviꞌonanivini mani bana ida ira naisaja bana,
oniani ida Deus kaisai jahakaꞌoakia kadaisai-ra vanaonivini hija bana.
36 Ikavaꞌihokiki ida hoarihaja iigamini Isabel oniki.
Ni-bikaabokaki ida isai-ra namonahaꞌavini vakhaniha adani ijaꞌari.
Naꞌarihavi hini kabaꞌi,
kajahavidoꞌiki ida Isabel.
6 masiko bivahojaꞌiki kajahavidoꞌini.
37 Deua bikaabokaki ida badani danoki hahavi binofiki.
38 Maria biniꞌaha:
—Hovani Deus kahonai abono ho.
Jakana namithaꞌava kaho ida vara hora iniꞌavini hiꞌiki kodiania.
Oniaroa,
ajoiꞌaha ada Deus ibavi kaijaꞌarini Deus kania.
Isabel gorania okhaki ida Maria
39 Hari.
Mahi ipohiriki radahani vani ibavijahahaꞌihi ida Maria kidinahina-ra.
Ibavijahahani naothinia,
okhaꞌihi Judéia kaarabonia.
Namahimahionahaki ida Judéia kaaraboni.
Zacarias kidigamo khama vavahojaki kasidajinia okhaꞌihi ida Maria.
40 Oniaroa,
kaikahiꞌihi,
Zacarias vagorana oꞌoiꞌihi,
bikaꞌivanitihi ida Isabel.
41 Isabel bikamithaꞌihi ida Maria bikaꞌivanitivini,
oniania,
ꞌdoriꞌdorihani bikamithaꞌihi ida kidisai jahani bodinia.
Hari.
Isabel vaꞌini-ra nahonariahihiꞌaha ada Maꞌonahai Jahaki,
varavaraꞌihi.
42 Athii ꞌbarakia biniꞌahi ida Maria:
—Deus vaꞌora kajoamoraki adani gamo vahoariha.
Ivani ira kajoamoravini arafiaki ada.
Deua bikajoamorakarahoki bana ada kadaisai.
43 Kodikaꞌdaꞌdi kaimoni ada kadaisai.
Nahina ohipaꞌitxirihi,
kodikaꞌdaꞌdi kaamia kodiania khaki.
44 Hora ikaꞌivanitivini vani giragiraꞌia hida kodisai ojaha bodinia khai ira niꞌavini.
45 Deus ira navaꞌisohijoravini-ra ikajariꞌdaravini,
oniani ida ira kajoamoravini hija — Isabea biniꞌahi ida Maria.
Maria khai biniꞌaki ida Deus jahana
46 Hari.
Nihi ida Maria:
—Okavaꞌibodivaraniꞌiki ida Deus jahana.
47 Khai oniꞌaꞌaha ada Deus,
hora kavaꞌibodivaraniꞌaha.
Kodiꞌaihotahi abono ada.
48-49 Hovani kidihonai abono ohiki ho,
nahina ohipaꞌitxirihi.
Deus badani hahavi danoki-ra kaabokaki.
Ovaria bada biniꞌaꞌiki ida kidibadani jahaki,
danoki kodiania,
oniani ida vahoariha hora vara vavaniꞌabakhiavini hija,
gamo Deua bikajoamorakarahoꞌiki.
Jahakaꞌoaki ada Deus.
50 Deus vaꞌora vaꞌadiki adani ijaꞌari avikhananavaki,
ijaꞌari vanamitharonisiagaki,
ijaꞌari hidakabaꞌi vahokiki athi naabani vihiki.
51 Deua bianaviraki bana ida vadi danoki,
vaꞌora nihimaki bana adani ijaꞌari vaabono vavaboraborahaki.
Binihimaki jaboni ida vakadibadani asohiriki bada vaniꞌavini vanofiki.
52 Vaꞌora aniki adani arabo kakaꞌdaꞌdini vadanoki kaꞌdaꞌdi vihijanarara kaimoni.
Vaꞌora kakodiaki adani vakanahinariki.
53 Deus vaꞌora noꞌaki adani vavaiꞌamiki ꞌbaia,
kidinahina hikia.
Ni-Deus vaꞌora noꞌaki adani vakanahinakarahoki kidinahina.
Vaꞌora honariaki adani ai vihiꞌina.
54 Deua binanamithaꞌiki ida athi aꞌboꞌdaki akadijaꞌari avikhananavaki-ra vaꞌora navaꞌiponivini hiꞌiki,
vaꞌora kakodiaꞌaha adani Israel kaijaꞌari.
Deus kahonai abono vihiki adani Israel kaijaꞌari.
55 Vaꞌora akadavaꞌahahaꞌoadahaki adani Abraão,
Abraão kaijaꞌari vanamitharonisiagaki vihiki — nihi ida Maria.
56 Hari.
Masiko ahoarabakosiki vani hojaꞌihi ida Maria Isabel vakadiania.
Naothinia ajihiꞌihi,
Nazaré sidajia joiꞌianahi.
João Batista ꞌbanaꞌina varani hini
57 Hari.
ꞌBanaꞌihi ida Isabel.
Makhira ada isai.
58 Oniaroa,
ijaꞌari Isabel gorani maakarinia vahojaki,
kidijaꞌari vihiki khama,
vakamithaꞌiki ida Isabel kaisai ꞌbanaꞌina monina.
Vaabono vakaniꞌakhamaꞌaha:
—Ada banini hiꞌaha Isabel kaisai.
Jahaki ada Deus vakadimoni hina.
Naꞌarihavi hini kabaꞌi,
Deua bikajoamoravini isaꞌihi — vakhaniꞌaha.
Khai vakhaniꞌaha adani ijaꞌari vaipohiki Isabel khama.
59 Hari.
Semana hoarani-ra vahojaꞌaha ada isai,
vakarajomiꞌaha siikosida rajomia.
Isaia bivahojaki kania vakaikahiꞌaha adani Zacarias,
Isabel,
vakadijaꞌari vihiki.
Sasidotxia bikarajomiꞌaha ada isai,
Deus kaijaꞌari hira kaimoni.
Vanofiki ida isai-ra vanaonivini Zacarias,
kidiabiꞌi onina.
60 Isabel vaꞌora niꞌaha:
—Iniani.
Kodisai-ra anaonivini João.
61 Oniania,
vakhaniꞌaha:
—Akadijaꞌari vakadiania ni-hojaki ada makhira João oniki.
62 Ni-varavarana-ra kaabokaꞌiaki kaho ada isai kaabiꞌi,
oniani ida vasaꞌa vananaꞌdohivini hija:
—Hana hini onii ida inofija kadaisai onina kaimoni hini?
63 Zacaria bikanofiki ida tábua kapitani kapaꞌitxi,
isai onina-ra najirivini ibavini kaimoni.
Biagathaniꞌihi,
bikanajiriꞌihi.
“Isai onina João.”
Ijaꞌari vahojakia vakavaꞌibodivaranikarahoꞌaha.
64 Oniania,
Zacarias bikaabokaꞌianahi ida varavaraꞌianana,
athi jahakia Deu-ra vara niꞌaꞌaha.
65 Ijaꞌari Zacarias gorana maakarinia vahojakia vakavaꞌibodivaranikarahoꞌaha ada Zacarias varavaraꞌianana.
Ijaꞌari vaibavi ipohikia avaadahaoniꞌaha,
vara vavaniꞌaꞌihi ida isai monina.
Judéia kaaraboni namahimahionahakia akarafarakhamaꞌiki ida isai monina.
66 Ijaꞌari vakamithava vakavaꞌibodivaraniꞌihi,
vaabono vakananaꞌdohikhamaꞌaha:
—Karahoꞌaha ada isai,
nahina koda bana kabadanira ada?
Deus danona hojani-ra avigavini mani ida isai kania.
Zacarias kavarani hida
67 Hari.
Oniaroa,
Maꞌonahai Jahaki Zacarias vaꞌi-ra nahonariahihiꞌaha.
Zacaria vara bivaniꞌahi ida nahina namithaꞌiariki Deua binavaꞌisohivini hiꞌiki.
Biniꞌaha:
68 —Vara avaniꞌava ida Deus akadikaꞌdaꞌdi jahana,
ovani ada Israel kaijaꞌari vakadiDeus hira.
Vaꞌora akavaꞌijoaꞌiki adani kidijaꞌari gathaki fori vihijanarara kaimoni.
69 Deua bikaronaki ada aihotahi abono danoki haria kajoamoraki kaimoni hina.
Deus kahonai abono Davi kohana oniki kahanodi namitharonisiagaki ada aihotahi abono.
70 Deus vaꞌora navaꞌisohiꞌboꞌdaꞌiki adani athi namoniva abono vajahakaꞌoaki kohana.
Oniaroa,
vananamithaꞌihi ida Deus athi.
Vaniꞌaha:
71 “Deua bikaronaki bana ada aihotahi abono akadiania.
Akadijaꞌari-ra vaꞌora akavaꞌijoaki bana ada
ijaꞌari haria vavajahariki vasaꞌa kabodinia.”
Vakhaniha adani Deus athi namoniva abono.
72 Zacarias asia vara niki:
—ꞌBoꞌdakari Deua vara bivaniꞌaki ida akadijaꞌari avikhananavaki-ra vaꞌora vaꞌadivini,
binanamithaki jaboni ida athi jahakaꞌoaki Deus kavaꞌiponahi aꞌboꞌdaki.
73-74 Deua binavaꞌisohijoraꞌiki ada akadiꞌarahoda okhananavaki Abraão Deus kavaꞌiponahi aꞌboꞌdakia.
Deua biniꞌaha:
“Abraão.
Deus kaꞌoa ohina mani ida
ira onavaꞌiponiꞌimariniravini hija.
Vaꞌora oakavaꞌijoaki bana adani kadaijaꞌari vanamitharonisiagaki.
Vaꞌora osaariki bana adani ijaꞌari vaꞌora vavajahariki vasaꞌa kabodinia.
Vaꞌora ovaꞌahaꞌiki bana adani kadaijaꞌari,
vaofinirina oadani bada
vaniꞌahahaꞌoadahaki bana ida kodibadani”.
Deua biniꞌaha ada Abraão kohana — niha ada Zacarias.
75 Asia vara niha ada Zacarias:
—Deua binofiki ida haria akavaꞌijoavini akadimahi-ra nasohira kaimoni,
bada aniꞌaja kaimoni ida badani Deua bivajahaki mahi hahavi arihokina oadani — niha ada Zacarias.
76 Zacaria biniꞌaha ada kidisai tanaki:
—Ivani,
kodisai,
ijaꞌari ira vanaonivini Deus danoki nama hojaki athi namoniva abono.
Deus ira karonaki bana aihotahi abono viaha-ra iavikhananavavini.
Hagihi nasohiva abono fori ihiki i.
Vaꞌora inavaꞌisohiki bana adani ijaꞌari vakadimahi-ra vanasohira kaimoni,
vakadikaꞌdaꞌdi kaikahina viahania.
77 Ijaꞌari-ra inavaꞌisohivini hiki bana ida Deus vakadihojai asohiriki,
vakadivarani asohiriki hiki binaꞌbiravini.
Vakavaꞌipahinihi,
oniani ida vaꞌora akavaꞌijoavini hija bana.
78-79 Deus vaꞌora nakaidivaki adani ijaꞌari,
binofiki vaꞌora vaꞌadivini.
Mahi vagani fori hiki ida Deus ijaꞌari-ra akavaꞌijoavini varani hini.
Joma bakibakini vahojani vani fori hiki ida ijaꞌari Deu-ra avigariki.
Ijaꞌari vaabiniꞌiki vaibavia vahojaki fori vihiki adani.
Deua binakamaꞌdaꞌihi ida mahi vagani nokiani akadiania.
Deus kania khaki ida vagaki.
Vajaforia bana binavagahahaviki ida bakibakini.
Vagaki ida Deus athi haria avanamithahavini Deus kahagihia avaꞌi jahajahaja kaimoni — niha ada Zacarias.
80 Hari.
Avijavaꞌaha ada Zacarias kaisai João oniki.
Danoki ada.
Isai vaꞌi-ra nahonariahihiꞌaha ada Maꞌonahai Jahaki.
Deu-ra nofijahakiki ada.
Kidibadani kamaꞌdarini oadani,
hojaha ada João amasia,
ibavi kaijaꞌaririki kania.
Israel kaijaꞌaria avigaꞌiariha kaho ada João.
Oniaroa,
kamaꞌdaꞌihi ida kidibadani vakadiania Deus athia vaꞌora kaꞌojomoꞌivini.
