Estêvão vara vaꞌora niꞌavini kavaranihi
7
Hari.
Oniaroa,
sasidotxi vakadikaꞌdaꞌdia binanaꞌdohiha ada Estêvão:
—Kaꞌoa mani kasavaha ida ira vakanavaranihavini hiki?
2 Estêvãoa biniꞌaha:
—Kodijaꞌari,
akadijaꞌari vavakaꞌdaꞌdiva,
mitha vaniꞌaꞌimidia bana hida kodivarani.
Vara ovaniꞌaki bana ada akadiꞌarahoda kohana okhananavaki Abraão oniki.
Deus abono-ra nanokiavini Abraão kania.
Vagaꞌoamanija ida Deus jahana.
Abraão ni-hojaꞌiaki kaho Harã ibavi onikia.
Mesopotâmia arabo onikia hojana kabaꞌi ada Abraão,
3 Deua vara biniꞌaꞌaha:
“Abraão,
ai vihiꞌa
avaibavinia.
Vaꞌora nahojahaꞌa bana adani kadabiꞌi kaijaꞌari.
Avikhaꞌa bana arabo hoariha
ira onanokiahivini hiki
kaimonia.”
Niha ada Deus.
4 Oniaroa,
ai vihiꞌaha adani Abraão Caldéia ibavi onikia.
Avikhaꞌaha,
ibavi Harã onikia vakaikahiꞌaha,
vahojaꞌaha.
Vahojana oadani abiniꞌaha ada Abraão kaabiꞌi.
Abinina naothinia ai vihiꞌianaha adani Abraão.
Deus vaꞌora kaboaꞌiha hihida arabo avahojakia vikhaꞌina.
5 Asia Estêvão vara vaꞌora niꞌaꞌaha adani kidijaꞌari vanavaꞌisohiva abono:
—Deus ni-vaꞌora noꞌajoraki araboa.
Ni-paꞌitxia Abraão-ra noꞌaꞌiaki.
Biniꞌaha ada Abraão:
“Ira onoꞌaki bana i hihida araboa kadaimoni,
kadaisai kahanodi vavijavaronisiagaki vakadimoni.”
Niha ada Deus.
Isana bikahivini kabaꞌi,
ni-isaꞌiaki kaho ada Abraão.
6 Deua bivavaꞌisohihijoraki ida namithaki kaimoni.
“Abraão,
arabo hoariha
avikhaki bana adani
kadaisai kahanodi
vavijavaronisiagaki.
Vakadiani hirihi ida arabo hoariha vavahojaki bana.
400 badara ipohini vahojana oadani
arabo hoariha kaijaꞌarini vaꞌora vanajaharihariki bana adani kadaijaꞌari.
Honai abono vagathaki kaimoni adani kadahanodi vavijavaronisiagaki.”
Nimania ida Deus athi Estêvão vaꞌora niꞌavini hiki.
7 Estêvãoa vara bivaniꞌaꞌianahi ida Deus athi:
—“400 badara ipohini radahani naothinia vaꞌora onaimaꞌbanaki bana adani arabo hoariha kaijaꞌarini kadaijaꞌari-ra vaꞌora vanajahariharibakhiaꞌiki.
Naothinia ai vihiꞌiki bana adani kadahanodi vavijavaronisiagaki.
Hihida araboa vikhaki bana adani,
hora vakanamasiviki bana adani.”
Niha ada Deus.
8 Asia kidijaꞌari vavakaꞌdaꞌdiva-ra vara vaꞌora niꞌaha ada Estêvão:
—Oniaroa,
Deua bihonariaha ada Abraão kohana:
“Vaꞌora bana karajomi adani makhira isani
hahavi bana.
8 mahi-ra vahojaꞌaha ada isai,
aꞌboaꞌihi ida asafi paꞌitxi rajomi kaimoni.
Vavahojaki ida siikosida
karajomihi
kodijaꞌari vihira kaimoni.”
Nimania ida Deus kavaꞌiponahi aꞌboꞌdaki athini.
Oniaroa,
Abraão kohana bikarajomiha ada kidisai Isaque.
Tanana kari 8 mahi-ra vahojavini vani bikarajomiꞌaha ada Isaque.
Karahoꞌina ada Isaque,
bikarajomiha ada kidisai Jacó.
Karahoꞌina ada Jacó,
vaꞌora karajomiꞌaha adani kidisai 12 vihiki vaipohina.
Akadiꞌarahoda kohana avikhananavaki adani Jacó kaisai.
9 Hari.
Avakabaiꞌaha ada vakadikajoꞌo José,
pavakari vanihaꞌaha.
Vakapavakariva avisaꞌaha Egito kaarabonia.
Kidikariva bikapavakariki ada José.
Honai abono gathaki hiꞌina ada José kohana.
Egitoa hojana oadani Deua biakodiaꞌaha.
10 José vaꞌi rogo inibakhiani kabaꞌi Deua bikajoamoraꞌaha,
kidiꞌogahaia binoꞌaꞌaha.
Deua biakodiavini mani ida Egito kaaraboni kakaꞌdaꞌdini José-ra vajahavini hija.
Faraó oniki ada.
Oniaroa,
Faraó José-ra honariaꞌaha vaꞌora vakaꞌdaꞌdira kaimoni adani Egito kaaraboni kaijaꞌarini,
vakadiarabo hiki.
José vaꞌora vakaꞌdaꞌdiki jaboni adani Faraó gorana kaijaꞌarini hahavi.
11 Hari.
Oniaroa,
Egito kaaraboni kaijaꞌarinia vakainamoꞌihi ida vakadiꞌbai,
kiivi hiki,
oniani ida vaꞌora naimaꞌbanaja.
Badara ipohiki ni-movaki ida vakadirakhajahi.
Canaã kaarabonia jaboni vakadirakhajahi ni-movaki.
Ni-akadiꞌarahoda avikhananavakia vakaragajanaki ida vahaki kaimoni.
12 Hari.
Vakadiabiꞌi Jacóa bikamithaꞌihi ida trigo varani hini Egito kaarabonia hojani,
oniani ida kidisai-ra vaꞌora honariavini hija avikhana trigo-ra vakapavakarihavini.
Saꞌai koꞌbamihani vihiki adani Jacó kaisai Egitoa avikhabiininiki.
13 Hari.
Ihimiꞌini ida trigo,
Jacó avikhana vaꞌora honariaꞌianaha.
Vakaikahiꞌianaha,
José vaꞌora nanamithaꞌaha:
“Avakadikajoꞌo mani ho.”
Niha ada José.
Faraóa bikamithahi ida José igamina vakaikahina varani hini.
14 José vaꞌora kaboaꞌiha adani kidiabiꞌi Jacó,
igamina vihiki afohahavi vikhana kidiania vahojara kaimoni Egito kaarabonia.
75 vihiki vaipohina adani Jacó kaijaꞌari kohana.
15 Oniaroa,
avikhaha adani Jacó,
kidisai vaipohiki khama.
Egito kaarabonia vahojaꞌaha.
Badara îpohiki vahojaꞌaha.
Naꞌarihavi vihiꞌina adani Jacó,
kidisai hahavi vihiki vaabiniꞌaha afohanana.
16 Vaabinihananaꞌaha vabaꞌona-ra avisananaꞌaha vakadikaꞌdamahi ibavini Siquém oniki kania.
Abraão kohana hokina kari bikapavakariki ida jaꞌdi hodijamaꞌoki vakadikaꞌdamahi ibavini kaimoni Emor kohana kahanodi vakadiania.
17 Hari.
Oniaroa,
maakariꞌihi ida badara Deus Abraão kohana-ra navaꞌiponijoraꞌavini hiki namithaki kaimoni.
Egito kaarabonia vahojana oadani vaabono avanaipohiꞌaha adani akadijaꞌari avikhananavaki kohana.
18 Oniaroa,
arabo kakaꞌdaꞌdini hoariha vaꞌora vakaꞌdaꞌdiꞌaha adani Egito kaijaꞌarini.
Onina jaboni Faraó.
Ni-biogaki ada José kohana varani hina.
Abiniꞌboꞌdaꞌiki ada José.
19 Egito kaaraboni kakaꞌdaꞌdini vaꞌora korijanahaha adani akadijaꞌari avikhananavaki.
Vaꞌora vanajaharihariꞌaha,
vaꞌora vahonariahiha adani isai vatanaki osahi vihina gora baninija vaabinira kaimoni.
20 Hari.
ꞌBanaꞌaha ada Moisés.
Jahaꞌoamanira ada isai.
Masiko ahoarabakosiki hojaha kidiabiꞌi gorana bodinia ahojana.
21 Nihanikia avanahojajanariha ada Moisés vagorana bodinia,
vaini vadinia avisaꞌaha.
Faraó kaisaia bikaragaꞌaha ada Moisés bavi bodinia,
bikanaisaihaꞌaha,
binavijavaꞌaha.
22 Moisé-ra vakaꞌojomoꞌiꞌaha adani Egito kaijaꞌarini vakadiꞌogahaia.
Moiséa biogajahakiꞌihi ida vakadiꞌogahai,
oniani ida Moisé-ra kaꞌdaꞌdi nihaja.
Biogajahakiki ida ijaꞌari-ra nasohivini kavaranihi.
23 Asia Estêvão vara vaꞌora niꞌaha:
—Moisés kabadarana 40 hiki ipohini.
Egito kaijaꞌarini vakadiania hojana oadani vaꞌora navanavanahaꞌaha adani kidijaꞌari,
hiꞌadani Israel kaijaꞌari,
kidiꞌarahoda kohana kaijaꞌari vavijavaronisiagaki adani.
24 Moisés vaꞌora navanavanahavini,
binokiha ada Egito kaijaꞌarini kidijaꞌari hoarana najahariharina hina.
Israel kaijaꞌari-ra akavaꞌijoaꞌaha.
Kidijaꞌari kaꞌdaꞌdi-ra kanaabosivini,
binaabiniꞌaha ada Egito kaijaꞌarini.
25 Moisés abono-ra niꞌaha:
“Kodijaꞌaria avigaki ida Deus hora karonavini,
vaꞌora oakavaꞌijoara
kaimoni.”
Abono-ra kavaꞌibodivaraniha ada Moisés.
Ni-avigapaꞌitxiki ada Moisés Deua bikaronavini.
26 Kaꞌafokajomani vaꞌora nokiꞌaha adani Israel kaijaꞌari viꞌbamiki vaabono vakodakhamaki.
Moisés vaꞌora honariaꞌaha vaabono avakakariakakhamavini.
Vaꞌora niꞌaha:
“Aꞌonivani avaigamini
aviꞌbamiki aꞌoni.
Nahina mani ida
avaabononi avakakaihamahikhamavini hija?”
Vaꞌora niꞌaha ada Moisés.
27 Oniaroa,
hoariha-ra dakia biarokojohoꞌaha ada Moisés,
biniꞌaha:
“Nahina vani ira honariaja
haria ivakaꞌdaꞌdivini.
Ni-anofiki ida haria
inasohivini.
28 Hidanija inaabiniꞌiki ada
Egito kaaraboni kaijaꞌarini.
Hora inaabinimaniki koda i jaboni?”
29 Moiséa mitha biniꞌahi ida kaabinina varani hini,
ofiniꞌaha,
ogaꞌaha.
Egito kaarabonia ajihiha,
arabo hoariha Midiã onikia okhaꞌaha.
Midiã hojana oadani kagamoꞌaha.
Vaisaꞌaha vakadisai viꞌbamiꞌaha.
30 Hari.
Oniaroa,
radahaꞌihi ida 40 badara ipohini.
Oniaroa,
adahaꞌaha ada Moisés amasia,
arabo namahiki monte Sinai onikia maakarini.
Deus ibavi kaijaꞌarini abono-ra nanokiaꞌiki Moisés kania.
Ava patxaniki haꞌdiki kania binokiꞌaha.
31 Bikavaꞌibodivaraniꞌihi,
binavanavanahaꞌihi.
Binamaakarivini kabaꞌi,
bikamithahi ida Deus athi:
32 “Hovani avakadiꞌarahoda avikhananavaki vakadiDeus ho,
Abraão,
Isaque,
Jacó vakadiDeus ho.”
Niha ada Deus.
Tharararaꞌaha ada Moisés,
imahidaꞌina,
nokho-ra akaꞌoahaꞌaha,
binokijanarara kaimoni.
33 Deua biniꞌaha ada Moisés:
“Hihida ibavia ohojaki ho.
Ojahakaꞌoaki ho,
oniani ida kadasandália-ra ikaanivini-ra ohonariavini hija.
34 Egito kaarabonia vaꞌora
onokihahaꞌoadahaki
adani kodijaꞌari
vajaharihariꞌina.
Vaimana ꞌbanani vaꞌora
nabarariahavini
okamithaꞌiki jaboni,
oniani ida hora rakhaja
vaꞌora oakavaꞌijoahavini vaꞌora onofivini,
oniani ida Egito
kaarabonia iajoini-ra
ohonariavini hija.”
Moisé-ra niꞌaha ada Deus.
35 Asia Estêvão vara vaꞌora niꞌaha adani kidijaꞌari vavakaꞌdaꞌdiva.
—Egito kaarabonia Moisés hojana kari kidijaꞌari Moisé-ra vakajoniꞌaha,
vaniꞌaha:
“Nahina vani ira honariaja haria ivakaꞌdaꞌdivini?
Ni-anofiki ida haria
inasohivini.”
Vakhaniha.
Deus vania bikaronaꞌaha vakadiania vaꞌora akavaꞌijoaki kaimoni,
vakadikaꞌdaꞌdi hira kaimoni.
Deus ibavi kaijaꞌarinia biakodiaki ada Moisés,
hiꞌada ava haꞌdiki kania nokiaꞌiki.
36 Egito kaarabonia hojana kari,
vikhaonanina viahania Moiséa bada biniꞌaꞌiki ida Deus kabadani danoki,
ijaꞌari-ra navaꞌibodivaranikarahoki.
Naothinia paha kajokiraki ibavi,
mar Nadaraki onikia vikafianina bada biniꞌaꞌianahi ida badani danoki.
40 badara ipohini amasia vahojana oadani,
bada biniꞌaꞌianahi ida kidibadani danoki.
37 Moisés vani vaꞌora navaꞌisohijoraha adani kidijaꞌari:
“Akadijaꞌari vahararana
Deua binagathogathoki bana ada athi namoniva abono hoariha.
Hofori hiki bana ada.”
Vaꞌora niꞌaha ada Moisés.
38 Moisés hojaꞌiki kidijaꞌari vajoroniꞌiki vakadiania amasia.
Moisés vani-ra vara niꞌaꞌaha ada Deus ibavi kaijaꞌarini monte Sinaia nokiaꞌina.
Moiséa bikamithaꞌihi ida Deus athi,
haria navaꞌisohivini hiꞌihi.
39 Akadiꞌarahoda avikhananavakia vanaabarihi ida Moisés athi.
Vakapoariravini ida athi,
vanofiki ida avajoiꞌina Egitoa.
40 Vaniꞌaha ada Moisés kaꞌaajo Arão oniki:
“Inamonahaꞌa bana ida
deus amovana
avaadahaki kaimoni,
haria avanamithahaki
kaimoni hagihia.
Arabo namahikia
ogaimoriꞌaha ada Moisés,
ni-aogajanaki hana hojana.
Egito kaarabonia arihojana kari
haria bananiꞌiki ada.
Ogaimoriꞌina avisoniꞌiki ada.”
Vaniꞌaha ada Moisés kaꞌaajo.
41 Oniaroa,
vanamonahahi ida deus amovana ꞌdaama kahidari dorona nokiana fori hiki.
Avanahaꞌdihi ida igitha abononi,
deus amovana-ra vakavaihinikavini kaimoni.
Khai vaniꞌahi ida vakadiamonahi.
42 Deu-ra naihamahiki amovana vanamonahavini,
oniani ida akadijaꞌari avikhananavaki-ra vaꞌora nahojahavini hiꞌia.
Vaꞌora arakhavini mani ida safini,
masiko,
boviri hiki-ra vakanamasivivini hija,
vakadideus ipohina hira kaimoni.
Deus athi namoniva abono kohana vakadipapira hojaki hida Deus athi:
“Aꞌonivani Israel kaijaꞌari
Deus athi-ra mitha vaniꞌa.
40 badara ipohini hora
avakaabinihivini hiki
ida igitha avaranahaꞌdiꞌiki kaimoni.
Hora avakavaihinikamaniki koda aꞌoni?
Iniani.
Kodimoni hirihi ida avakadibadani.
Avakadiamonahi oamani ida avakavaihinikaja.
43 Avanamonahaki ida makari kagorahi amovani
avakadideus amovana
Moloque oniki kaimoni hina.
Avanamonahaki ada boviri amovana avakadideus
Renfã oniki kaimoni hina.
Avakaibaꞌihi ida
avakadiamonahi,
avakadideus hiꞌoamanija ida.
Avakanamasiviꞌihi ida
avakadiamonahi,
oniani bana ida napaja aꞌonira okaronavini hija,
avakadiaraboa avahojajanaria kaimoni.
Babilônia ibavi onikia aꞌonira okaronaki bana ho.”
Nimania ida Deus athi papira hojaki.
44 Asia vara vaꞌora niꞌaha ada Estêvão.
—Oniaroa,
akadijaꞌari avikhananavakia vavahojaki ida makari kagorahi amasia.
Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani ida.
Deua bihonariaha ada Moisés makari kagorahi-ra namonahavini.
Moisé-ra nanokiahivini hiꞌihi ida makari kagorahi hoariha vadami fori hikia,
biogaja kaimoni ida amonahani.
45 Akadijaꞌari avikhananavakia vagathaniꞌihi ida makari kagorahi amasia.
Deus vakadiania hojahahaꞌoadahana karajomini ida.
Josué vakadikaꞌdaꞌdi hina kari vavikhaꞌihi ida makari kagorahi hihida araboa.
Josué khama vaꞌora vanihimaꞌaha adani ijaꞌari hihida araboa vahojaꞌiki.
Deus vaꞌora kakodiaha vakadiarabo kaimoni ahoroania.
Hari.
Vaabiniꞌaha adani akadijaꞌari avikhananavaki.
Vakadisai vania vavahojaꞌihi ida gora.
Badara îpohiki hojahi.
Davi kohana kaꞌdaꞌdi hina kari asia mani hojahi ida makari kagorahi.
46 Davia bikanikhariaha jaꞌdi kagorahi maina amonahania ijaꞌari Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani kaimonia.
Davi-ra vajahavini kabaꞌi,
ni-Deua bivaꞌahavini hiki ida badani.
47 Davi kaisai vani ada Deua bivaꞌahaha jaꞌdi kagorahi-ra namonahavini.
48 Salomãoa binamonahavini kabaꞌi ida gora,
ni-gora ijaꞌaria vanamonahakia hojaki ada Deus hahavi-ra kaabokaki.
Ibavi hahavia hojaki hada.
Nimania ida Deus athi namoniva abono kohana vakadipapira athini.
Deua biniꞌaha:
49 “Kodivithi ibavini ida nama.
Arabo vania oꞌdama
kakatiraja.
Nahina kagorahi-ra koda avanamonahaki aꞌoni
kodimoni?
Hanajaja vania oakoiriki koda ho?
50 Hovani onamonahaꞌia ida hojahahaviꞌiki.”
Estêvão vaꞌora navaꞌisohivini hiꞌihi ida Deus athi papira hojakia.
51 Estêvão vaꞌora niꞌaha:
—Ni-Deu-ra avifiniki,
ni-athi avanaabaki.
Avamoroboharia koda,
kaabanahi avihini-ra avakamithapaꞌitxiriki?
Avakadijaꞌari avikhananavaki fori avihiꞌoamanija koda?
Maꞌonahai Jahaki-ra vakajoniꞌiki adani vaꞌoaniaro.
Aꞌonimaina avakajoniki ada Maꞌonahai Jahaki.
52 Deus vaꞌora karonaha adani athi namoniva abono vaipohiki avakadijaꞌari avikhananavaki vakadiania.
Ni-vaꞌora vanofiki,
vaꞌora vanajahariharimaniha,
vaꞌora vanaabinimaniꞌaha.
Deus athi namoniva abonoa vara vavaniꞌabakhiaki ada Deus kahonai jahaki khana kamahini.
Aꞌonimaina avakajoniꞌiki ada Cristo,
avanaabiniꞌiki ada.
53 Deus aꞌonira navaꞌisohivini hiki nahina bada avaniꞌaki kaimoni binofikia.
Deus ibavi kaijaꞌarinia bivikhahi ida Deus kavaꞌisohihi jiriki,
Deua binofiki avarigavini,
ni-avanaabaꞌiaki ida Deus athi — kidijaꞌari vavakaꞌdaꞌdiva-ra vaꞌora niꞌaha ada Estêvão.
Abiniꞌiki ada Estêvão
54 Oniaroa,
vaihamahiꞌoamaniꞌaha adani judeus kaijaꞌari vanasohiva abono vavakaꞌdaꞌdiva Estêvão athi-ra mitha vaniꞌaki.
Vakanada-ra vakanakiroromisiꞌoamaniꞌaha,
vaihamahina,
vavaꞌi jokojokoni.
55 Estêvão vaꞌi-ra nahonariahihiha ada Maꞌonahai Jahaki,
Estêvão vada inisiha,
binokiꞌihi ida Deus vagana,
binokiha ada Jesus gaaki Deus pitana aniaja.
56 Estêvão vaꞌora niꞌaha adani vaihamahiki:
—Vada vaniꞌa oni nama arabikhajahani onokiki.
Jesus o hojara Deus pitana aniaja.
Ovani mani ijaꞌari hahavi kaꞌaajo o.
57 Vaihamahiꞌianaha vabodiꞌbarahaꞌaha.
Vamorobo-ra vagathahaꞌaha vasaꞌa,
Estêvão athi-ra vakamithajanarara kaimoni.
58 Vanajorahahaviha ada Estêvão,
vagathiha,
avisaonaniꞌaha sidaji baninija.
Estêvão athi-ra vakamithaꞌikia vaaniꞌihi ida vakadikarahobi namania hojaki,
Estêvão-ra vanagahaꞌaha jaꞌdia.
Saulo viaha vanahojaꞌihi ida vakadimakari,
biakadavaꞌaꞌihi.
Imakhinava ada Saulo oniki.
59 Vanagahavini kabaꞌi Estêvãoa bibaranahaꞌaha ada Jesus:
—Jesus,
kodikaꞌdaꞌdi,
omaꞌonahana-ra bana gathani.
60 Kajoꞌatharariꞌaha,
bodiꞌbaraꞌianaha:
—Kodikaꞌdaꞌdi,
hariꞌa bana jaharikia vaꞌora arakhaꞌa bana.
Ni-onofiki ida hora vidavini abosini — niha ada Estêvão.
Bodiꞌbarana naothinia abiniꞌaha.