Uva avakadavaꞌava abono karajomihi hida
12
Hari.
Oniaroa,
rajomi kavaranihia Jesus vaꞌora vara niꞌaha adani ijaꞌari vajoroniki.
—Kaꞌdaꞌdia bivahonariahihi ida siroi uva rakhajahani ibavini kaimoni.
Bivahonariahihi ida uva avani rakhajahani.
Bonoꞌihi havahaki kaimoni ida ihiꞌai uva oniki.
Varakhaivini naothinia,
bivahonariahihi kavasiribanini ida uva avani kasiroini.
Binamonahaki ida jaꞌdi kabavihi karaho bihiaki,
uva bavini kaimoni,
uva-ra vakadaꞌahaꞌahavini hiki aꞌbani aniaja kaimoni.
Aꞌdiahiꞌihi ida uva bavini,
bivahonariahihi ida gora namahiki amonahani,
kidisiroi-ra akadavaꞌavini ibavini kaimoni ida gora.
Hari hiꞌihi ida kidibadani,
vaꞌora honariaha adani badani abono avakadavaꞌaja kaimoni ida kidiuva avani.
Avakadavaꞌahi ida uva avani,
bonoꞌini kamahini aꞌbani pitani vakadimoni,
pitani vakadikaꞌdaꞌdi kaimoni.
Bivahonariahivini naothinia,
ajihiꞌaha.
Ibavi hoariha napaja hikia okhaꞌaha.
2 Oniaroa,
uva aꞌdihani kamasikoni vani,
kaꞌdaꞌdi vaꞌora karonaꞌaha ada kidihonai abono.
Biniꞌaha:
“Okhaꞌa bana uva avakadavaꞌava abono vakadiania
mahija kodivinho pitani-ra igathanivini kodimoni.”
Hari.
Ajihiꞌaha,
uva kasiroini kania kaikahiꞌaha.
3 Uva avakadavaꞌava abonoa vagathiꞌaha,
vidafiahaꞌaha ada makhira.
Dairina vani vahonariaꞌaha ajihiꞌina.
4 Hari.
Kaꞌdaꞌdia bikaronaꞌianaha ada honai abono hoariha,
uva akadavaꞌava abono vakadiania okhana.
Kaikahina vani,
vanajaharihariꞌaha,
kaꞌdaꞌdi vakodafiahaꞌaha,
vakanasiiꞌihi jaboni.
5 Hari.
Kaꞌdaꞌdia bikaronaꞌianaha ada honai abono hoariha.
Okhaha,
kaikahiꞌaha,
vanaabiniꞌaha.
Hari.
Kaꞌdaꞌdi vaꞌora karonabakhiaha adani kidihonai abono vâipohiki afohanana.
Uva avakadavaꞌava abono vaꞌora vidafiahaha adani kaꞌdaꞌdi kahonai abono.
Vahoariha-ra vaꞌora vanaabinikaꞌoaꞌiki.
6 Hari.
Kaꞌdaꞌdia bivahojamaniha ada kidisai hoarana.
Binakaidivaki ada kidisai.
Abono-ra niꞌaha ada kaꞌdaꞌdi:
“Kodisai-ra vagathanijahakiki bana adani uva
avakadavaꞌava abono.”
Oniaroa,
bikaronaꞌaha ada kidisai.
7 Uva avakadavaꞌava abonoa vanokiꞌaha khana.
Vaabono vakaniꞌakhamaꞌaha:
“Hada vani akadikaꞌdaꞌdi kaisai.
Kaꞌdaꞌdi abinina kamahini kidisaia bigathaniki ida
kidiabiꞌi kaarabo afohahavi.
Anaabiniva mahija kidiarabo avahojavini.”
Vaabono vakanavaꞌisohikhamavini.
8 Hari.
Kaikahiꞌaha ada kaꞌdaꞌdi kaisai,
vagathiha,
vanaabiniꞌaha,
abaꞌona vanahokahiꞌaha uva kasiroini banininia.
9 Hari.
Jesus vaꞌora vara niꞌaha adani kidirajomi kavaranihi kamithani vihiki:
—Aꞌonira onavaꞌisohivini hiki bana ida kaꞌdaꞌdia bada biniꞌaki kaimoni.
Okhaki bana ada kaꞌdaꞌdi vaꞌora naabinihaki adani uva akadavaꞌava abono bana.
Vahoariha maina-ra vaꞌora honariaki bana ada kidiuva kasiroini akadavaꞌani vihira kaimoni.
10 Hari.
Jesus vaꞌora niꞌaha:
—Avanokiꞌiki ida Deus athi kapapirani athini:
“Hojaki ida jaꞌdi jahaki,
jaꞌdi kagorahi dadani
kaimoni.
Gora namonahava abonoa ni-vanofiki ida jaꞌdi karaho.
Jahani kabaꞌi,
ni-vanofiki ida jaꞌdi.
11 Vanofiravini kabaꞌi,
Deua binagathogathoꞌiki ida jaꞌdi karaho.
Akavaꞌibodivaraniꞌiki ida
jaꞌdi Deua binagathogathoꞌiki.
Jahani arafiaki ida jaꞌdi
karaho.”
Nimania ida Deus athi papira hojaki — niha ada Jesus.
12 Rajomi kavaranihi-ra mitha vaniꞌaha adani judeus kaijaꞌari vavakaꞌdaꞌdiva,
vahoariha khama.
Vaabono vakaniꞌakhamaꞌaha:
—Jesus haria kavarajomivini vihiki adani uva avakadavaꞌava abono,
vinhoa vakadikaꞌdaꞌdi-ra vakaathirivini — vaabono vakaniꞌakhamaꞌaha.
Oniania,
Jesu-ra vagathivini-ra vanofiꞌaha,
cadeia avibaivini vanofiha.
Ijaꞌari vaipohiki-ra vifinivini mani ida Jesu-ra vagathiravini hija.
Ai vihiꞌaha.
Jesu-ra vakaboroki adani ijaꞌari
13 Hari.
Judeus kaijaꞌari vavakaꞌdaꞌdiva vaabono vakanavaꞌisohikhamaꞌaha:
—Jahaki ida Jesu-ra ananaꞌdohibakhiavini,
asohijanaria kaimoni ida kidivarani,
oniani ida anaathidanoararivini hija.
Oniaroa,
farisio vaꞌora vahonariaha adani vaipohina,
Iroji ipohina vaipohiriki khama Jesus kania avikhana,
Jesu-ra vakaboroborora kaimoni vakadinaꞌdohia.
14 Oniaroa,
Jesus kania avikhaꞌaha,
vaniꞌaꞌaha:
—Jesus,
aogaki ida ijaꞌari vavaꞌi-ra ivajaharavini kadavarania.
Ijaꞌari hahavi-ra vaꞌora ikaꞌojomoꞌivini hiki ida badani Deua binofiki,
bada vaniꞌahahaꞌoadahaja kaimoni.
Ijaꞌaria vavajaharavini kabaꞌi ida kadavarani,
ni-ianahoarihaki oni iathini khai vaꞌora niꞌaja kaimoni.
Vara ivaniꞌakaꞌoaki ida varani kaꞌoa hini.
Haria nanamitha bana Deus kavaꞌisohihia:
Deus haria honariamanija imposto kajinironia arabo kakaꞌdaꞌdini-ra anoꞌavini?
Jahamanija koda ida arabo ipohiki kakaꞌdaꞌdini athi-ra anaabavini?
— Jesu-ra vananaꞌdohiꞌaha.
César oniki ada arabo ipohiki kakaꞌdaꞌdini.
15 Vakaborokaꞌoavini-ra ogaki ada Jesus.
Oniania,
vaꞌora niꞌaha:
—Avajahani-ra avakahiꞌbadaraki aꞌoni!
Ni-avarigavini avanofidoroki ida avakadinaꞌdohi.
Avanofiki ida hora avakaraganahavini,
oniani ida hora avakaborokaꞌoavini hija.
Hora vakavikha jiniro ꞌbaꞌdania mahija imposto kajinironi-ra vada oniꞌavini — vaꞌora niꞌaha.
16 Hari.
Vavikhaꞌihi,
Jesus vaꞌora nanaꞌdohiꞌaha:
—Hana hina onina mani hida?
Hana hina kaꞌdaꞌdi akamoani mani hida?
Vaniꞌavini:
—César kaꞌdaꞌdi akamoani,
onina hiki mani oni.
17 Oniaroa,
Jesus vaꞌora niꞌaꞌaha:
—Césa-ra vanoꞌa bana kidinahina binofikia.
Deu-ra bana vanoꞌa jaboni kidinahina binofikia — vaꞌora niꞌaha.
Vakamithahi ida Jesus athi,
vakavaꞌibodivaraniꞌihi ida niha ninini vakadinaꞌdohi bigathanivini.
Ijaꞌari kohana ajaꞌdini varani hini hida
18 Hari.
Oniaroa,
vikhaꞌaha adani sadosio.
Sadosio vakadivarani hiki ida ijaꞌari abinini naothinia abononi ahokirini.
Hari.
Jesus kania vamaakariꞌaha adani sadosio.
Vaniꞌaha:
19 —Jesus,
Moisés kohana ijaꞌari-ra vaꞌora kaꞌojomoꞌivini hida:
“Isarina oadani abiniꞌaha ada aajojahiki,
kaariha hiꞌihi ida kidigamo,
kajoꞌojahikia bianakaraꞌihi ida kaariha,
bivaisaja kaimoni ida gamo,
kidiꞌaajo kohana kaisai hija kaimoni ida kidisai.”
Nimania ida Moisés athi Deus kavaꞌisohihi jirikia hojaki.
20 Hari.
Ahararana vahojaꞌiki adani 7 imakhinava kohana,
7 vihiki vaigamina adani.
Aajojahikia bianakaraꞌihi ida kidigamo.
Kidigamo-ra vaisaravini oadani abiniꞌaha.
21 Oniaroa,
kidikajoꞌoa bianakaraꞌihi ida kidigamo kaariha binihaꞌiki.
Bivaisaravini vani abiniꞌaha ovari maina.
Kidikajoꞌo hoariha bianakaraꞌianahi ida vakadigamo kaariha vanihaki.
Bivaisaravini vani abiniꞌianaha jaboni.
22 Kidikajoꞌo hoariha bianakaraꞌianahi ida vakadigamo kaariha vanihaki.
Onivani fori hija ida kajoꞌojahiki vahoariha avanakarahananavini ida kaariha afohanana.
Vavaisaravini vani vaabiniꞌaha afohanana.
Vaabinihahavina naothinia,
abiniꞌihi ida gamo jaboni.
23 Haria nanamitha bana Deus kavaꞌisohihia.
7 vaigamina vaabinina viahania avanakarahananaꞌiki ida gamo.
Ijaꞌari kohana ahokini kamahini,
hana hina vani bana kagamo hija ida gamo?
24-25 Hari.
Jesus vaꞌora niꞌaha:
—Iniani.
Asohirihi ida avaniꞌaki!
Ijaꞌari abinini ahokini kamahini,
makhira ni-vaagamojanaki.
Gamo ni-vakamakhirajanaki jaboni.
Deus ibavi kaijaꞌarini avakararina vani fori hija ida ijaꞌari ahokiki.
Ni-avarigaki ida Deus athi papira hojaki.
Deus athi-ra avarigaravini mani ida avakadivarani-ra avakanasohikhamaravini hija.
Avarigarihi jaboni ida Deus danona.
26 Hora avananaꞌdohivini hiki ida ijaꞌari abiniki ahokiꞌini.
Deus athi kapapirani aꞌonira navaꞌisohivini hiki ada Moisés kohana.
Ovania binokija ida ava patxaniki haꞌdiki.
Haꞌdini kabaꞌi ni-ihimiki.
Vada biniꞌavini oadani,
Deua biniꞌaha:
“Moisés.
Hovani Abraão kaDeus ho,
Isaque kaDeus ho,
Jacó kaDeus ho.”
Niha ada Deus.
Vaabiniꞌboꞌdaꞌiki adani Abraão,
Isaque,
Jacó vihiki.
27 Kidimoni vihina asia vahokiki adani,
ni-ihimiki ida vakadimahi.
Ni-avahokijanana vaꞌora avakahiki,
oniani ida avakadivarani-ra avakanasohikhamaravini hija.
Avahokiꞌiki adani ijaꞌari vaabiniꞌiki,
asia vakadiDeus hiki ada Deus — vaꞌora niꞌaha ada Jesus.
Deus kavaꞌisohihi-ra anaabavini varani hini hida
28 Hari.
Vara vaabono vakaniꞌakhamavini kabaꞌi adani Jesus,
sadosio vihiki,
kaikahiꞌaha ada judeus kaijaꞌari kaꞌojomoꞌiva abono.
Abono-ra niꞌaha:
—Jesua biogajahakiki ida Deus athi.
Jahaki ida vakadinaꞌdohi bigathanivini — abono-ra niꞌaha.
Oniaroa,
ovari maina Jesu-ra nanaꞌdohiꞌaha:
—Ipohiki ida honari Deus kavaꞌisohihi jiriki kania.
Hana hini honari ida Deus kavaꞌisohihi jiriki hahavi-ra aradaja?
29 Hari.
Jesua bigathanihi ida kidinaꞌdohi:
—“Israel kaijaꞌari mitha vaniꞌa!
Kaꞌdaꞌdi oamani ada akadiDeus.
Ovani kaꞌoa ada akadikaꞌdaꞌdi hira.
30 Inofijahakiꞌa afohaꞌoadaha o Deus akadikaꞌdaꞌdi o.
Bada inini oadani,
inofijahakiꞌa o Deus.
Ivaꞌini bodini vara nini oadani,
inofijahaki o Deus.
Mahi,
joma hiki inofijahakiꞌa afohaꞌoadaha.”
Nimania ida honari jiriki.
31 Onivani fori hija ida honari hoariha Deua binofiki anaabavini jaboni.
Deus haria honariavini hiki ijaꞌari hahavi-ra anofijahakivini.
Nihi ida Deus kahonari:
“Iabononi inofijahakivini vani fori vaꞌora niha
vaꞌoani ijaꞌari hahavi.”
Nihi ida athi.
Ijaꞌaria vanaabajahakihi hida honari ꞌbamiki,
vanaabahahaviki jaboni ida Deus kahonari — vaꞌora niꞌaha ada Jesus.
32 Jesu-ra niꞌaha ada judeus kaijaꞌari kaꞌojomoꞌiva abono:
—Hai oamani Jesus.
Asohiki ida iathini.
Hojaki ada Deus hoarana kaꞌoa.
Ni-hojaki ada Deus hoariha.
33 Bada akhanina kabaꞌi anofijahakiha ada Deus,
avaꞌi bodini vara nini kabaꞌi anofijahakiha,
mahi oadani,
joma oadani anofijahakiha,
ijaꞌari hahavi-ra anofijahakihi jaboni,
ariabono anofijahakivini vani fori anihavini,
onivani fori hini Deua binofivini jaboni.
Jahaki ida Deus kahonari-ra anaabavini.
Kidihonari anaabariha;
ni-arajomaki ida Deu-ra akanavaꞌigavini igitha abononi ahaꞌdiki,
nahina hoariha hikia.
34 Jesua mitha biniꞌaꞌihi ida athi,
bikavaꞌibodivaranivini hiki ada judeus kaijaꞌari kaꞌojomoꞌiva abono ogahana.
Jesua biniꞌaha:
—Ida amaakarihi Deu-ra igathanivini kadakaꞌdaꞌdi kaimoni hina — niha ada Jesus.
Hari hihi ida vakadivarani.
Ni-Jesu-ra vananaꞌdohijanaki,
vakaipahihi ida vananaꞌdohivini.
Cristo varani hina hida
35 Oniaroa,
Deu-ra khai vaniꞌavini kagorani kavasiribanini bodinia Jesus vaꞌora kaꞌojomoꞌiha adani ijaꞌari.
Jesua biniꞌaha:
—Akadijaꞌari vakaꞌojomoꞌiva abono vaathi hini:
Davi kohana kahanodi namitharonisiagaki ada Cristo.
Vakhaniha.
36 Maꞌonahai Jahaki Davi vaꞌi-ra nahonariahihivini vani kidikaꞌdaꞌdia binaoniꞌara ada Cristo.
“Deua biniꞌaha ada kodikaꞌdaꞌdi Cristo oniki:
‘Iꞌdamani kanaboꞌania vaꞌora oobaiki bana adani ira vavajahariki.
Vaꞌora ikadaꞌahaꞌahaki
kaimoni.
Vaꞌora onihimahahaviravini oadani,
vithi bana hida opitana aniaja
kaꞌdaꞌdi ihini kodiania.’
Kodikaꞌdaꞌdi-ra niꞌaha ada Deus.”
Nihi ida Davi kohana athi afojora.
37 Asia vara niꞌaha ada Jesus:
—Davi kohana kahanodi hina kabaꞌi ada Cristo,
Davia binaoniki ada Cristo ‘kodikaꞌdaꞌdi’.
Nahina mani ida Davi kidihanodi-ra kaꞌdaꞌdia naonivini hija?
— Jesus vaꞌora nanaꞌdohiha adani ijaꞌari.
Ni-avigaki ida vagathanivini.
Jesua vara bivaniꞌaki ida judeus kaijaꞌari vakadiꞌojomoꞌiva abono vakadihojai
38 Hari.
Ijaꞌari vaipohikia vavajahaki ida Jesus vara nina-ra vakamithavini.
Jesus vaꞌora vaniꞌaha:
—Avaabononi avakavaꞌigairi bana judeus kaijaꞌari vakaꞌojomoꞌiva abono vakadihojai mahija avakabanaforavini.
Vajahakaꞌoaki vaabono vavanihavini.
Makari oadaki-ra vakaimahavini hija,
vahoariha vada vaꞌora vaniꞌara kaimoni.
Judeus kaijaꞌari vakaꞌojomoꞌiva abono ijaꞌari vaipohiki vahararana vahojana,
vanofiki ida ijaꞌari vakadikaꞌdaꞌdi-ra vakaꞌivanitivini vani fori vihina,
vaꞌora vakaꞌivanitivini.
Judeus kaijaꞌari Deu-ra vara vaniꞌavini kagorania avikhajakosiha,
ijaꞌari vakadikaꞌdaꞌdi vaibavi kania vavithina-ra vanofiꞌaha,
vahoariha vaꞌora khai vaniꞌara kaimoni.
39 Ijaꞌari vaꞌora vakaboaꞌivini kamahini ijaꞌari vaipohiki viꞌbaina vakadiania,
judeus kaijaꞌari vakaꞌojomoꞌiva abonoa vanofiki ida ibavi jahakia vavithina,
vahoariha kaꞌdaꞌdi vihiki vaꞌora vavanihara kaimoni.
40 Vaꞌora vakajoamoraꞌbadaraha afobakhia adani kaariha afohanana.
Kaariha kanahina,
gorani hiki-ra visaarivini kabaꞌi,
Deu-ra vara vaniꞌaꞌbadaraki athii oadakia,
vahoariha vajahakaꞌoaki vaꞌora vavanihara kaimoni.
Deus vaꞌora arakhaki bana jaharini arafiakia nikia vakabadaniki — vaꞌora niꞌaha ada Jesus.
Kaariha varani hini hida
41 Hari.
Deu-ra khai vaniꞌavini kagorania hojaha ada Jesus.
Jiniro bavini hiki kania okhamiꞌaha ada Jesus.
Vithiha,
vada vaꞌora niꞌaha adani ijaꞌari vaipohiki,
niha vaniꞌaꞌavini ida vakadijiniro-ra avibaivini bavinia.
Deus kaimoni ida jiniro avibaiki.
Oniaroa,
Jesus vaꞌora nokiꞌaha adani ijaꞌari vakajiniroꞌahapikiki,
avibaihi ida jiniro ipohiki bavi bodinia.
A oferta da viúva (Marcos 12:41-44)
42 Oniaroa,
kaikahihi ida kaariha kajiniroriki.
Biobaiꞌihi ida jiniro ꞌbaꞌdani ꞌbamiki kaidivariki.
Kaidivariꞌoamanija ida jiniro ꞌbaꞌdani ꞌbamiki.
43 Oniania,
ipohina-ra vaꞌora niꞌaha ada Jesus:
—Kaꞌoa oamani ida oniꞌaki,
jiniro karaho oamani oni kaariha biobaija.
Jiniro paꞌitxi mani ida vahoariha avibaija.
Avibaivini naothinia,
vakadijiniro asia ipohiki.
44 Asia vavahojaki hida jiniro karaho vakadinahina abosini kaimoni.
Kaariha biobaihi ida jiniro ꞌbamiki bivahojaꞌiki.
Ni-nahina-ra vahojajanaki ida kaariha kidinahina abosini kaimoni.
Jiniro kaidivaki oamani ida Deu-ra noꞌavini hija.